It's in Dutch, sorry... (and may take time to load because of the pictures)

16 nov 2001, vrijdag, naar Bankas We ontbijten ergens langs de straat. Na ons bezoek is 't tentje wel meteen uitverkocht, en lijkt niet echt genegen om bv. nog een extra broodje te regelen, maargoe. Daarna wordt 't busje weer ingeladen en gaat het via een aantal politie-posten, met de gebruikelijke 'taxes' verder richting Mali. We passeren met 't nodige gedoe de grensposten, stempels in paspoort enzo. Onderweg doen we de grap met de bellenblaas nog. Kinderen vinden 't geweldig. en dan komen we vrij snel in Bankass. Dit is waar Djibril woont. In de middag lopen we wat rond in Bankass. Djibril verteld ons over "zijn" volk. De smid (hoogste kaste), laat ons de leem-moskee zien (waar, ondanks geen moslim toch naar binnen mogen) en demonstreert de voorraadschuren. We slapen bij een campement op 't dak, onder de sterrenhemel. Vandaag is 't nieuwe maan, en 't begin van de Ramadan. In Bankass is het daardoor nog tot erg laat rumoerig. Ook onze gids Djibril gaat, dit jaar voor het eerst, meedoen met de Ramadan. 17 nov 2001, zaterdag, de Dogon in, Ende Na ons eerste nachtje onder African Skies, waar sommigen ontdekte dat alleen een lakenzak wel kan, maar niet comfortabel is, is het inpakken en wegwezen. We lopen met paard-en-wagen door Bankass, gaan nog even bij het huis van Djibril langs en dan is het richting de Falaise.

Djibril, zijn vrouw en kinderen

Al snel haakt de eerste wagen af wegens een lekke band. Het eerste dorpje is Teli. We zien de grote rotswand, de Falaise, in de verte.
We leren dat in de Dogon vroeger de Tellem people woonde. Een volk van jagers, uit de tijd dat hier een dicht bos was. Het waren relatief kleine mensen die in de rotswand hun huisjes hadden. Ze zijn verdreven door de Dogon (die op hun beurt uit de Niger vallei zijn verdreven). Dogon-people zijn een volk van landbouwers, ze kapte bos voor de landbouw, waardoor 't voor de Tellem steeds moeilijker werd.
De Dogon-people, grotere mensen, bouwen lemen huizen (als ze onderin de Falaise wonen, en stenen huizen (als ze bovenop de Falaise wonen). De oude Tellem huisjes tegen de rotswand worden door de Dogon nu nog gebruikt als graf voor hun doden.
We lopen verder, de ezel-karren volgen ons door het mulle zand. Na een tijdje komen we in Ende. Hier is onze lunch, en slaapplaats.
Ende is een plaats met vier wijkjes. Vanuit hier maken we een rondwandeling, onderandere naar de Hogon. Deze oude man is een Animistische dorpsoudste die alleen in een rots-woning woont en zich bezig houdt met 't offeren en dat soort zaken. Hij lijmt de onderkaken van de beesten die hij offert met klei tegen de muur van zijn huisje. Deze man is een soort gekozen dorpsoudste. Als 'ie dood gaat, dan gaan de oudste mannen van 't dorp, in drie jaar, bepalen wie de nieuwe zal worden. Op dit moment hebben ze hier een Ad-Interm Hogon, en geen echte. Het kiezen van de dorpsoudste is een heel ritueel. Eerst begrepen we niet zo goed waarom 't zo'n gedoe was om uit te vinden wie de oudste is, maar later leerden we hoe dat zat. Ze besnijden hier nog mensen, en dat gebeurt elke 6 jaar. Iedereen die dan aan de beurt is gaat in 1 keer. Vanaf dat moment begint je leeftijd te tellen zeg maar. Dat betekent dus dat een hele groep jongens allemaal even oud zijn dus. Vandaar dat 't kiezen van "de oudste" ook een heel gedoe is, want hun generatie is allemaal van dezelfde leeftijd.
In Ende slapen we op ' dak. Bart, van onze groep, is ziek. Pijn in de rug, buikloop, en alles wat erbij hoort. Ook Wilma heeft flink last van de warmte.
's Avonds lopen we nog even langs een -droog gevallen- waterval en na het eten gaan we rond 10 uur 't dak op om te slapen. Onze zieken, Bart en Wilma slapen beneden (en of dat een verstandige keuze was, is maar helemaal de vraag, voor WC bezoek wel, want je hoeft 't wiebeltrapje niet af, maar 't is wel erg muf in 't kamertje waar ze slapen.)
Om 04:15 begint de Moskee met oproepen tot gebed. Het is Ramadan, dus iedereen is erg rumoerig, moet nog eten voor de zon op komt enzovoorts.

De Chief van Numbori

Djibril vertelt over toen hij zelf jong was, 6 jaar, en voor het eerst een landrover zag. Ze namen wat spullen uit de landrover van de blanken. Biscuit, WC-papier en een camera, en gingen het proeven en uitproberen. De Biscuit, dat konden ze wel eten. Het WC-papier kon ook gegeten worden, maar smaakte ze niet echt. De camera, die kende ze niet. Waar het voor was begrepen ze niet, en eten kon je 't ook niet. Dus besloten ze de camera terug te brengen, maar och, de landrover was er niet meer. Het is misschien wel een bom.

We vertrekken vroeg, om maximaal gebruik te maken van de koelte. In dit gebied zijn ook wat Christelijke (Katholieke) invloeden te merken. Schooltjes hier en daar, een Missie-achtige post enzovoorts. We bezoeken een school in Amani, het ziet er best goed uit allemaal, hebben goede leer-middelen enzovoorts (en volle klassen) We komen langs een poeltje met wat kaaimannen. Het loopt lekker door. Via Tireli komen we rond 12 uur bij de overnachtingsplaats in Ireli, waar we ons, inmiddels wel wat uitgedoogd, op de Tonic-verdund-met-mineraalwater-zodat-het-meer-is storten. Na de siesta maken we, voor de zon onder gaat, nog een korte wandeling langs wat dorpjes tegen de rotswand. Dit is inmiddels beschermd door UNESCO (wat betekent dat er bordjes staan dat 't allemaal erg bijzonder is enzo)

Meerval

's Morgens vroeg hebben we al snel weer veel publiek De vrouwen van het dorp kiezen onze Pinasse uit als ideale plek om water te halen. Vandaag varen we weer de hele dag op de Niger. Onderweg leggen we even aan bij een eilandje met Bozo om wat verse vis te kopen. Capitain, Baars, Meerval. Het landschap is tamelijk eentonig aan het worden. Ruim de tijd om de verzameling boeken die de diverse mensen mee hebben genomen eens te gaan lezen. 's Avonds slapen we weer ergens op de oever onder onze klamboe.

26 nov 2001, maandag, verder over de Niger We vertrekken weer. Nog 1 volle dag en een beetje tot Timboektoe voor de boeg. Onderweg hebben we nog een tussenstop in Niafounke om wat boodschappen te doen op de markt. Het is een vrij groot plaatsje, met een school, postkantoor en een restaurantje waar we even koffie drinken. Het lijkt overigens wel dat wij de enige bezoekers van dit tentje zijn deze week. Na deze stop varen we weer verder over de eindeloze Niger. We kopen hier en daar bij een Bozo visser wat verse vis. Weer meerval vandaag.

Onze Pinasse

Tegen de avond leggen we aan. Als onze boot-mannen aan land gaan verschijnen er wat locale Tuareg mensen. Onze boot-mannen zijn zelf Bozo, en ze vertrouwen het niet. Dus, we pakken alles weer op de boot en gaan een kilometer verder nogmaals aan land, nu op een plek zonder bewoning. Hier hangen we onze klamboe weer op voor een laatste nachtje op de oever van de Niger.
Later horen we overigens dat men ook wel 'ns over land vanaf Niafounke naar Timboektoe gaat, maar dat de weg kennelijk dusdanig onveilig is dat men dit niet meer aandurft.

We eten in een lokaal restaurantje, Poulet d'Or. Lekker gegeten. Dit alles afgesloten met echte Tuareg thee, drie glaasjes; Het eerste glaasje, bitter als de dood, Het tweede glaasje, zacht als het leven, Het derde glaasje, zoet als de liefde Ze hebben toch wel stijl, die Tuaregs. Morgen gaan we er met de kamelen op uit.

Tuareg Thee

's Nachts lopen onze kamelen los rond, en 't duurt 's ochtends altijd even voordat onze kamelen-jongens de beesten terug hebben gevonden. Zodra ze weer opgeladen zijn gaan we weer verder door deze zandbak. rond 12 uur komen we bij een pomp, voor nieuw water. Een stukje verderop houden we siesta. Na nog een middagje kameelrijden komen we op een mooie zandduin waar we zullen eten en slapen.

In de woestijn bij Timboektoe

Moskee van Djenne

Na het ontbijt gaan we richting Djenne met ons busje. Een uurtje of twee rijden, vlak voor Djenne, steken we de rivier over. Djenne is een oude stad op een eiland in de rivier. Een stad met veel historie, en tegenwoordig beschermd door UNESCO. Na inchecken in ons 'hotel' maken we een guided tour door de stad en langs de week-markt voor de moskee. Ook het onvermijdelijke bezoek aan de toeristen-val met winkeltjes vol souveniers blijft ons niet bespaard. Vanaf het dak van een winkel hebben we mooi overzicht over de markt en de moskee.

Nogmaals gaan we richting het centrum van Bamako. De gang door het centrum is, net als gister. Druk, vies, veel opdringerige en handtastelijke verkopers en gidsen. We hebben soms veel moeite om ze van ons af te schudden. De middag brengen we verder in het hotel door, nog steeds onder de indruk dat we vanavond naar huis zullen gaan. Hoe langer we hier het gebeuren bekijken, des te sterker de indruk dat er naast de normale hotel-functie nog wat neven-activiteiten zijn.

drukte in Bamako